Mùa mưa là giai đoạn lý tưởng để cây trồng sinh trưởng nhờ nguồn nước dồi dào. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm độ ẩm không khí tăng cao, đất thiếu oxy do ngập úng, tạo điều kiện cực kỳ thuận lợi cho các loại nấm bệnh phát triển mạnh mẽ. Trong đó, chi oomycete Phytophthora (thường được gọi là nấm sương mai/nấm ký sinh) chính là "kẻ hủy diệt thầm lặng" gây thiệt hại nghiêm trọng nhất cho bà con nhà nông.
Tại Big Crop, với sứ mệnh đồng hành cùng nền nông nghiệp an toàn và bền vững, chúng tôi chia sẻ đến quý bà con và các kỹ thuật viên bài viết chuyên sâu về tầm quan trọng cũng như giải pháp kiểm soát chủ động đối tượng nguy hiểm này.
- Tại Sao Phytophthora Vào Mùa Mưa Lại Đáng Sợ Đến Vậy?
Nhiều người hay gọi nó là nấm, nhưng thực chất Phytophthora là một dạng nấm trứng (oomycete) có đặc tính sinh học rất quái ác: chúng có đuôi và biết bơi.
Vào mùa mưa, dòng nước chảy tràn trên mặt đất hay những vũng nước đọng quanh gốc chính là đường cao tốc để các bào tử bệnh di chuyển, lây lan từ cây này sang cây khác với tốc độ chóng mặt. Chỉ cần một cây nhiễm bệnh, gặp mưa bão dập dìu, gió lùa mạnh là cả vườn có thể dính chưởng chỉ sau vài ngày.
- Tác Hại "Đau Lòng" Trên Cây Sầu Riêng Đang Giai Đoạn Nuôi Trái
Giai đoạn cây sầu riêng đang dồn sinh lực để nuôi trái (lên cơm), hệ miễn dịch tự nhiên của cây sẽ suy giảm, sức cây bị phân tán. Nếu trùng khớp với thời kỳ mưa cao điểm của Tây Nguyên (từ tháng 6 đến tháng 10) sẽ gặp thêm Phytophthora phát triển mạnh mẽ thì hậu quả sẽ cực kỳ khốc liệt:
- Đánh sập "nhà máy năng lượng" (Thối rễ, xì mủ thân)
Đất ngập úng làm rễ thiếu oxy, bị nghẹt và suy yếu. Phytophthora sẽ chớp thời cơ tấn công ngay vào các đầu rễ non, gây thối đen rễ. Nặng hơn, chúng chạy dọc lên thân gây nứt thân, xì mủ.
Hệ lụy: Khi rễ và mạch dẫn bị phá hủy, cây không thể hút nước và chất dinh dưỡng để nuôi trái. Hậu quả là lá chuyển vàng, rụng hàng loạt; cây bị "suy nhược cấp tính" khiến trái chậm lớn, trường hợp nặng có thể gây rụng trái hàng loạt.
- "Cướp công" ngay trước giờ gặt hái (Thối trái sầu riêng)
Mưa gió lớn làm bào tử bệnh bắn từ dưới đất lên cao, côn trùng phát tán, …làm cho bào tử nấm bệnh bám vào lớp vỏ gai của trái. Vết bệnh ban đầu chỉ là một đốm nhỏ màu nâu xám, nhưng chỉ sau 2-3 ngày ẩm ướt, nó sẽ lan rộng ra khắp trái, ăn sâu vào thịt quả làm thối trái, chảy nước và rụng.
Đau lòng nhất là bệnh này không tha cho trái ở bất kỳ giai đoạn nào. Đặc biệt nguy hiểm cho trái từ 100-120 ngày tuổi, bệnh hại có thể lấy đi đến 70% sản lượng trong vòng 1 tháng trước ngày thu hoạch.
- Bí Kíp Giúp Nhà Vườn "Bảo Vệ Vòng Ngoài" Cho Sầu Riêng
Để bảo vệ thành quả mùa vụ, Big Crop khuyến cáo bà con không được đợi "bệnh đến đâu chữa đến đó" mà phải phòng thủ chủ động bằng các giải pháp gần gũi, thiết thực sau:
-Gia cố "hàng rào sinh học" (Bền vững cho đất và cây)
- Giữ nền đất khỏe: Thay vì lạm dụng phân hóa học kích trái quá đà làm đất bị chua (môi trường lý tưởng cho nấm bệnh phát triển), hãy ưu tiên bổ sung phân hữu cơ Saitama chứa hệ vi sinh vật có lợi vào giai đoạn trái từ 40 – 70 ngày tuổi. Giải pháp này giúp hoạt hóa đất, cung cấp dinh dưỡng hữu hiệu dồi dào, giúp rễ khỏe, hút chất dinh dưỡng mạnh.
- Đưa dòng vi sinh đối kháng vào cuộc: Định kỳ mỗi tháng tưới gốc bằng các chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng, vi khuẩn và xạ khuẩn, …. giúp bao vây, ức chế và tiêu diệt bào tử Phytophthora ngay khi chưa bùng phát.
-Can thiệp nhanh khi chớm bệnh
- Thường xuyên đi thăm vườn, kiểm tra kỹ từng hốc quả và gốc cây. Nếu phát hiện vết thối trái hoặc xì mủ thân, cần cắt bỏ ngay quả bệnh mang đi tiêu hủy xa nguồn nước.
- Giải pháp đặc trị từ Big Crop:
- Sử dụng các hoạt chất dòng Phosphonate (như Agri Phos 660, 625, 603) để kích kháng chủ động, nâng cao sức đề kháng nội tại của cây từ trong ra ngoài.
- Kết hợp với các loại thuốc điều trị triệu chứng bên ngoài như Chế phẩm sinh học chứa vi khuẩn Bacillus Subtilis BCBT 02 (hoặc các dòng thuốc hiệu quả an toàn khác).
- Tiến hành phun trực tiếp lên trái, tán lá, quét vào vết xì mủ đã cạo sạch hoặc tiêm thân (nếu cần) để phòng và dập dịch triệt để. Đảm bảo tiêu chí KHÔNG DƯ LƯỢNG, an toàn cho nông sản xuất khẩu.
-Các thao tác kỹ thuật cần thiết khi chăm trái:
- Xẻ rãnh thoát nước: Tuyệt đối không để nước đọng ở gốc sầu riêng. Mưa dứt là nước phải thoát hết.
- Tỉa cành thông thoáng: Cắt tỉa bớt những cành vô hiệu, cành sát mặt đất để gió lùa vào làm khô gốc nhanh hơn, giảm độ ẩm dưới tán.
- Không làm cỏ sát gốc: Mùa mưa hạn chế việc xới đất, phát cỏ quá sát làm đất văng lên gốc/ thân/ cành sầu riêng, tránh làm đứt rễ non tạo đường cho bệnh xâm nhập.
- Cách ly tuyệt đối với các nguồn bệnh bên ngoài.
Lời nhắn nhủ từ Big Crop: Giai đoạn nuôi trái là giai đoạn "về đích" của cả một năm trời đổ mồ hôi nước mắt. Một chút chủ quan trong mùa mưa có thể làm đổ sông đổ bể cả mùa vụ. Hãy để ý vườn tược hơn một chút, thoát nước thật tốt và nuôi dưỡng hệ vi sinh đất thật khỏe mạnh. Đó chính là chiếc áo giáp tốt nhất để đưa những lứa sầu riêng ngọt ngào, chất lượng về đích an toàn.
Chúc bà con mùa này trúng đậm, sầu riêng đầy kho, không lo nấm bệnh!
